{"id":3002,"date":"2026-07-08T06:01:50","date_gmt":"2026-07-08T06:01:50","guid":{"rendered":"https:\/\/heritage.gov.mk\/?p=3002"},"modified":"2026-07-11T14:23:56","modified_gmt":"2026-07-11T14:23:56","slug":"%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b8%d0%b3%d0%bd%d1%83%d0%b2%d0%b0%d1%9a%d0%b5-%d0%b2%d0%be-%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%be%d1%88%d0%ba%d0%b8%d0%be%d1%82-%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b8%d1%80","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/2026\/07\/08\/%d0%bf%d1%80%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b8%d0%b3%d0%bd%d1%83%d0%b2%d0%b0%d1%9a%d0%b5-%d0%b2%d0%be-%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%be%d1%88%d0%ba%d0%b8%d0%be%d1%82-%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d1%81%d1%82%d0%b8%d1%80\/","title":{"rendered":"Mb\u00ebrritja n\u00eb Manastirin e Pollogut dhe fillimi i hulumtimeve konservuese (II)"},"content":{"rendered":"

Realizimi i hulumtimeve konservuese disaditore n\u00eb Manastirin e Pollogut Sh\u00ebn Gjergji<\/strong>, i vendosur n\u00eb kushte specifike hap\u00ebsinore, k\u00ebrkoi p\u00ebrgatitje t\u00eb hershme dhe t\u00eb kujdesshme t\u00eb t\u00eb gjitha aspekteve q\u00eb lidhen me pun\u00ebn n\u00eb terren, transportin, akomodimin dhe q\u00ebndrimin e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb ekipeve profesionale.<\/p>\n

Koordinimin e p\u00ebrgatitjeve p\u00ebr realizimin e hulumtimeve n\u00eb terren e udh\u00ebhoqi dr. Jehona Spahiu Jan\u00e7evska<\/strong>, historiane e artit \u2013 k\u00ebshilltare p\u00ebr konservim dhe udh\u00ebheq\u00ebse e projektit p\u00ebr konservimin dhe restaurimin e piktur\u00ebs murale. Gjat\u00eb k\u00ebtij procesi, ajo ishte n\u00eb komunikim t\u00eb vazhduesh\u00ebm me drejtuesen e manastirit, igumenen\u00eb Magdalena, si dhe me z\u00ebvend\u00ebs arqipeshkvin, kryepriftin-stavrofor Voisllav Gjorgjiev<\/a>, me q\u00ebllim sigurimin e t\u00eb gjitha kushteve t\u00eb nevojshme p\u00ebr zhvillimin pa pengesa t\u00eb hulumtimeve disaditore. Realizimi i t\u00eb gjitha k\u00ebtyre aktiviteteve u mund\u00ebsua edhe fal\u00eb p\u00ebrkushtimit t\u00eb plot\u00eb, angazhimit profesional, ndihm\u00ebs s\u00eb pakursyer dhe gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb ekipeve profesionale, t\u00eb cil\u00ebt dhan\u00eb kontributin m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb organizimin dhe realizimin me sukses t\u00eb \u00e7do segmenti t\u00eb organizimit dhe t\u00eb hulumtimeve.<\/p>\n

Organizimi p\u00ebrfshiu koordinimin e transportit t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb ekipeve profesionale, si dhe t\u00eb pajisjeve dhe materialeve t\u00eb nevojshme, p\u00ebr \u00e7ka u shprehim mir\u00ebnjohje edhe koleg\u00ebve Igor Kuzmanovski, inxhinier i diplomuar i arkitektur\u00ebs \u2013 konservues, dhe Nikola Angelloski, zdrukth\u00ebtar. M\u00eb pas u siguruan kushtet e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr q\u00ebndrim dhe pun\u00eb n\u00eb manastir, si dhe u harmonizuan aktivitetet n\u00eb terren me jet\u00ebn e p\u00ebrditshme dhe detyrimet e manastirit. T\u00eb gjitha p\u00ebrgatitjet dhe aktivitetet u realizuan n\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb me drejtuesit e manastirit dhe me p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Dioqez\u00ebs Ortodokse t\u00eb Povardarit<\/a>, duke respektuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrpikt\u00eb tipikun e manastirit dhe udh\u00ebzimet e dh\u00ebna, si dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me kanonet e Kish\u00ebs dhe dispozitat e Kushtetut\u00ebs s\u00eb Kish\u00ebs Ortodokse Maqedonase \u2013 Kryepeshkopata e Ohrit.<\/p>\n

M\u00eb 6 korrik 2026<\/strong>, dy ekipet profesionale t\u00eb Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare p\u00ebr Konservim \u2013 Shkup, t\u00eb angazhuara n\u00eb hartimin e projekteve p\u00ebr konservimin dhe restaurimin e arkitektur\u00ebs dhe piktur\u00ebs murale t\u00eb kish\u00ebs Sh\u00ebn Gjergji<\/strong>, mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb brigjet e Liqenit t\u00eb Tikveshit, prej nga filloi udh\u00ebtimi drejt manastirit. Krahas drejtuesve t\u00eb manastirit, shprehim mir\u00ebnjohjen ton\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb edhe p\u00ebr zotin Aco Mitev<\/strong>, menaxher i kompanis\u00eb \u201eSelekta\u201c<\/strong> dhe koncesionar aktual i zon\u00ebs s\u00eb peshkimit n\u00eb Liqenin e Tikveshit, i cili vuri n\u00eb dispozicion nj\u00eb skaf me motor, t\u00eb drejtuar nga kapitenia Mare. Pasoi nj\u00eb udh\u00ebtim mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs n\u00ebp\u00ebr liqen, i cili me vark\u00eb zgjat rreth 60\u201370 minuta, nd\u00ebrsa me skaf \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb i shkurt\u00ebr. Gjat\u00eb lundrimit hapej gradualisht pamja drejt kompleksit manastiror, i vendosur n\u00eb ambientin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm natyror t\u00eb Liqenit t\u00eb Tikveshit. P\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt e ekipit, kjo nuk ishte vet\u00ebm mb\u00ebrritja n\u00eb nj\u00eb vend pune, por edhe fillimi i nj\u00eb etape t\u00eb re n\u00eb p\u00ebrpjekjet shum\u00ebvje\u00e7are p\u00ebr studimin, mbrojtjen dhe ruajtjen e k\u00ebtij monumenti t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n

Pas mb\u00ebrritjes n\u00eb manastir, an\u00ebtar\u00ebt e ekipeve profesionale u prit\u00ebn ngroht\u00ebsisht nga drejtuesja e manastirit, murgesha Magdalena, mikpritja dhe gatishm\u00ebria e s\u00eb cil\u00ebs p\u00ebr bashk\u00ebpunim krijuan kushte t\u00eb shk\u00eblqyera p\u00ebr q\u00ebndrimin dhe fillimin e hulumtimeve. M\u00eb pas vijoi akomodimi i ekipeve, organizimi i hap\u00ebsirave t\u00eb pun\u00ebs dhe i pajisjeve, si dhe koordinimet fillestare p\u00ebr aktivitetet e planifikuara p\u00ebr dit\u00ebt n\u00eb vijim, n\u00eb p\u00ebrputhje me programin operativ t\u00eb p\u00ebrgatitur paraprakisht nga mr. Cvetanka Haxhi Pecova, inxhiniere e diplomuar e arkitektur\u00ebs \u2013 k\u00ebshilltare p\u00ebr konservim. Q\u00eb n\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb filluan edhe aktivitetet e para n\u00eb terren, t\u00eb lidhura me hulumtimin dhe dokumentimin e arkitektur\u00ebs dhe t\u00eb piktur\u00ebs murale.<\/p>\n

Pas vendosjes s\u00eb skel\u00ebs, filluan hulumtimet konservuese t\u00eb piktur\u00ebs murale, t\u00eb cilat p\u00ebrfshijn\u00eb ekzaminime vizuale, analiza t\u00eb teknik\u00ebs s\u00eb realizimit dhe t\u00eb gjendjes s\u00eb ruajtjes, evidentimin e d\u00ebmtimeve, si dhe kryerjen e sondave dhe provave t\u00eb tjera. K\u00ebto aktivitete realizohen nga mr. Vllado Mukovski, piktor \u2013 k\u00ebshilltar p\u00ebr konservim, dhe Orhan Osmani, grafist \u2013 konservues. N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb hulumtimeve, me q\u00ebllim p\u00ebrcaktimin e metod\u00ebs m\u00eb efikase dhe m\u00eb t\u00eb sigurt t\u00eb pastrimit, u kryen prova p\u00ebr largimin kimik t\u00eb krip\u00ebrave, p\u00ebr t\u00eb cilat u p\u00ebrdor\u00ebn k\u00ebto substanca kimike: karbonat amoniumi (Ammonium carbonate<\/em>), bikarbonat amoniumi (Ammonium bicarbonate<\/em>), Amberlite 4400 dhe Amberlite 120. Gjithashtu, u kryen edhe prova p\u00ebr pastrim t\u00eb that\u00eb me goma Wosab<\/strong> me fort\u00ebsi t\u00eb ndryshme.<\/p>\n

Paralelisht zhvillohen edhe hulumtimet arkitekturore, t\u00eb cilat p\u00ebrfshijn\u00eb matje, incizime dhe p\u00ebrgatitjen e dokumentacionit t\u00eb nevojsh\u00ebm mbi gjendjen e objektit. N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb dokumentacionit arkitektonik, teknik dhe fotodokumentues realizohen edhe incizime ajrore me p\u00ebrdorimin e mjeteve ajrore pa pilot (dron\u00ebve), mbi baz\u00ebn e lejeve t\u00eb marra paraprakisht nga Drejtoria p\u00ebr Mbrojtjen e Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore<\/a>, me q\u00ebllim sigurimin e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb sakta mbi gjendjen dhe kontekstin hap\u00ebsinor t\u00eb kompleksit manastiror. Dron\u00ebt operohen nga mr. Luiza Nevzati, inxhiniere e diplomuar e arkitektur\u00ebs \u2013 konservuese e lart\u00eb, dhe nga dr. Mishko Tutkovski, historian arti \u2013k\u00ebshilltar p\u00ebr dokumentim, i cili nj\u00ebkoh\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs edhe p\u00ebr fotodokumentimin. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, dr. Lidija Robeva \u00c7ukovska, kimiste \u2013k\u00ebshilltare p\u00ebr konservim, mori mostra p\u00ebrfaq\u00ebsuese p\u00ebr analiza fiziko-kimike t\u00eb materialeve t\u00eb nd\u00ebrtimit dhe pikturimit.<\/p>\n

Rezultatet e t\u00eb gjitha analizave dhe hulumtimeve t\u00eb realizuara do t\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb kuptim m\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb materialeve, p\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb tyre, teknologjis\u00eb s\u00eb realizimit, gjendjes s\u00eb ruajtjes dhe shkall\u00ebs s\u00eb degradimit, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e masave t\u00eb ardhshme t\u00eb konservimit dhe restaurimit. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb rezultateve t\u00eb hulumtimeve nd\u00ebrdisiplinore t\u00eb realizuara, t\u00eb valorizimit t\u00eb kryer t\u00eb t\u00eb mir\u00ebs kulturore dhe t\u00eb raporteve profesionale t\u00eb p\u00ebrgatitura, udh\u00ebheq\u00ebset e projekteve, dr. Jehona Spahiu Jan\u00e7evska dhe mr. Cvetanka Haxhi Pecova, do ta hartojn\u00eb dhe miratojn\u00eb programin e projektit, me t\u00eb cilin do t\u00eb p\u00ebrcaktohen aktivitetet e m\u00ebtejshme konservuese dhe restauruese.<\/p>\n

Me k\u00ebto aktivitete u sh\u00ebnua fillimi i faz\u00ebs s\u00eb re t\u00eb hulumtimeve konservuese n\u00eb Manastirin e Pollogut Sh\u00ebn Gjergji<\/strong>, t\u00eb cilat jan\u00eb n\u00eb zhvillim e sip\u00ebr dhe jan\u00eb t\u00eb orientuara drejt ruajtjes, mbrojtjes dhe prezantimit afatgjat\u00eb t\u00eb k\u00ebtij monumenti t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n

Vazhdon\u2026<\/strong><\/p>\n

P\u00ebrgatit\u00ebn:<\/strong> dr. Jehona Spahiu Jan\u00e7evska dhe mr. Vllado Mukovski.<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Realizimi i hulumtimeve konservuese disaditore n\u00eb Manastirin e Pollogut Sh\u00ebn Gjergji, i vendosur n\u00eb kushte specifike hap\u00ebsinore, k\u00ebrkoi p\u00ebrgatitje t\u00eb hershme dhe t\u00eb kujdesshme t\u00eb t\u00eb gjitha aspekteve q\u00eb lidhen me pun\u00ebn n\u00eb terren, Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3004,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[39,1,38],"tags":[],"class_list":["post-3002","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-konzervacija","category-uncategorized","category-kulturno-nasledstvo"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"al","enabled_languages":["mk","en","al"],"languages":{"mk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"al":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t