Themelimi dhe veprimtaria
Institucioni nacional – Qendra Nacionale p\u00ebr Konservim – Shkup \u00ebsht\u00eb institucion profesional nga l\u00ebmia e kultur\u00ebs, me status institucion am\u00eb, i themeluar p\u00ebr kryerjen e veprimtaris\u00eb – mbrojtjen e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs. \u00cbsht\u00eb themeluar me Dekret t\u00eb Qeveris\u00eb s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb m\u00eb 4 mars 1949 si Zyr\u00eb Qendrore p\u00ebr mbrojtjen e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs dhe trash\u00ebg\u00ebmise natyrore, me seli n\u00eb Shkup, dhe emrin e sot\u00ebm e ka q\u00eb nga viti 1960. M\u00eb 14 maj 2004 \u00ebsht\u00eb riregjistruar si Institucion nacional \u2013 Enti Republikan p\u00ebr Mbrojtjen e Monumenteve t\u00eb Kultur\u00ebs Shkup.
N\u00eb IN-ERMMK unifikohet kryerja e tre grupeve t\u00eb funksioneve: funksioni i zyr\u00ebs s\u00eb gjendjes civile, funksioni i zyr\u00ebs kompetente p\u00ebr zon\u00ebn e 34 nga 84 komunat n\u00eb Republik\u00eb n\u00eb t\u00eb cilat nuk jan\u00eb krijuar zyra vendore dhe funksionet e zyr\u00ebs p\u00ebr konservimin dhe restaurimin e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs.
Si institucion am\u00eb, IN-ERMMK ka k\u00ebto kompetenca: t\u00eb avancoj\u00eb metodologjin\u00eb e pun\u00ebs n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes dhe t\u00eb nxjerr\u00eb udh\u00ebzime profesionale; t\u00eb kryej\u00eb mbik\u00ebqyrje ekspert\u00ebsh mbi institutet vendore (Shkup, Oh\u00ebr, Manastir, Prilep, Shtip dhe Strumic\u00eb), t\u00eb koordinoj\u00eb pun\u00ebn e tyre dhe t’u ofroj\u00eb ndihm\u00eb ekspert\u00ebsh; t\u00eb kryej\u00eb mbik\u00ebqyrje profesionale mbi pun\u00ebt konservuese-restauruese t\u00eb institucioneve tjera p\u00ebr mbrojtjen e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs, t\u00eb kujdeset p\u00ebr ngritjen profesionale t\u00eb kuadrit n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes s\u00eb monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb etj.
Si institucion kompetent p\u00ebr mbrojtjen e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs n\u00eb zon\u00ebn e komunave ku nuk jan\u00eb themeluar institucionet vendore, IN-ERMMK kryen k\u00ebto funksione:
1) Funksionet e regjistrit: mban regjistrat; kryen kontrollin e ekspert\u00ebve t\u00eb projekteve konservuese t\u00eb b\u00ebra nga institucionet komb\u00ebtare p\u00ebr mbrojtje; kryen mbik\u00ebqyrje konservuese p\u00ebr mbrojtjen e menj\u00ebhershme nga institucionet komb\u00ebtare t\u00eb mbrojtjes; koordinon pun\u00ebn e institucioneve t\u00eb mbrojtjes dhe u ofron atyre ndihm\u00eb profesionale; kujdeset p\u00ebr promovimin e veprimtaris\u00eb; kujdeset p\u00ebr trajnimin e stafit profesional; paraqet propozime dhe jep mendime t\u00eb ekspert\u00ebve; kryen pun\u00eb n\u00eb nj\u00eb laborator qendror p\u00ebr analiza fizike dhe kimike; kryen pun\u00ebn e nj\u00eb sh\u00ebrbimi qendror informativ; kryen funksione t\u00eb tjera,
2) pun\u00eb profesionale t\u00eb mbrojtjes me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme: mban evidenc\u00ebn baz\u00eb; studion, hulumton dhe p\u00ebrdor metoda shkencore p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me mbrojtjen; p\u00ebrgatit raportet e ekspert\u00ebve p\u00ebr valorizimin dhe rivler\u00ebsimin; krijon baza mbrojt\u00ebse t\u00eb ruajtjes; kryen k\u00ebrkime arkeologjike n\u00eb objekte q\u00eb jan\u00eb objekt konservimi; kryen k\u00ebrkime konservuese dhe pun\u00eb t\u00eb tjera k\u00ebrkimore; krijon projekte konservimi; kryen kontrollin e ekspert\u00ebve t\u00eb projekteve konservuese t\u00eb b\u00ebra nga persona t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb autorizuar juridik dhe fizik; kryen dhe organizon kryerjen e konservimit, restaurimit dhe pun\u00ebve t\u00eb tjera t\u00eb mbrojtjes, rregullimit dhe paraqitjes s\u00eb menj\u00ebhershme; kryen mbik\u00ebqyrje konservuese dhe t\u00eb llojeve t\u00eb tjera t\u00eb ekspert\u00ebve mbi zbatimin e masave mbrojt\u00ebse; kryen ekspertiz\u00ebn profesionale dhe vler\u00ebsimin e d\u00ebmeve; ofron ndihm\u00eb profesionale; boton dhe promovon pun\u00ebn e institucionit; kryen sh\u00ebnjimin e pasuris\u00eb s\u00eb paluajtshme; p\u00ebrgatit dokumentacion.<\/p>\n
IN-ERMMK mban evidenc\u00ebn qendrore p\u00ebr monumentet e paluajtshme t\u00eb kultur\u00ebs dhe mbledh, organizon, ruan dhe l\u00ebshon dokumentacionin p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb sh\u00ebrbimi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb INDOC. Kompetencat matrike, administrative dhe t\u00eb tjera publike jan\u00eb n\u00ebn autoritetin e institutit.<\/p>\n
Si nj\u00eb pjes\u00eb integrale e aktivitetit baz\u00eb, IN-ERMMK kryen botimin e publikimeve profesionale dhe shkencore e t\u00eb popullarizuara p\u00ebr monumentet e kultur\u00ebs dhe mbrojtjen e tyre p\u00ebrmes edicionit “Trash\u00ebgimia Kulturore dhe Historike e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb,” si dhe popullarizimin dhe prezantimin e trash\u00ebgimis\u00eb monumentale dhe ka nj\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb pasur nd\u00ebrkomb\u00ebtar.
IN-ERMMK mban regjistrat qendror\u00eb p\u00ebr monumentet e paluajtshme t\u00eb kultur\u00ebs dhe kryen mbledhjen, organizimin, ruajtjen dhe l\u00ebshimin e dokumentacionit p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore p\u00ebrmes nj\u00eb sh\u00ebrbimi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb INDOK. Instituti \u00ebsht\u00eb gjithashtu p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr autorizimet themelore, administrative dhe publike t\u00eb tjera.<\/p>\n
Sipas aktiviteteve dhe kompetencave t\u00eb tij t\u00eb p\u00ebrcaktuara me ligj, IN-ERMMK ka nj\u00eb potencial profesional nga specialitete dhe fusha t\u00eb ndryshme. IN-ERMMK gjithashtu ka ekspert\u00eb p\u00ebr:
\u2022 Konservimin dhe restaurimin e arkeologjis\u00eb antike, klasike dhe mesjetare;
\u2022 Konservimin dhe restaurimin e arkitektur\u00ebs sakrale dhe profane;
\u2022 Konservimin dhe restaurimin e ikonave, afreskeve, mozaik\u00ebve, gdhendjeve n\u00eb dru, plastik\u00ebs n\u00eb gur dhe dru, dhe teknik\u00ebs s\u00eb vajit;
\u2022 K\u00ebrkime fiziko-kimike, biokimike dhe analiza.
Shum\u00eb nga konservuesit profesional\u00eb e kan\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar njohurin\u00eb e tyre p\u00ebrmes specializimeve n\u00eb: Qendra Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Studimin e Mbrojtjes dhe Restaurimit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore ICCROM n\u00eb Rom\u00eb, Itali; konservimin e ikonave n\u00eb Mosk\u00eb, Sh\u00ebn Petersburg dhe Kiev.
IN-ERMMK, me ndihm\u00ebn financiare t\u00eb BE-s\u00eb dhe Programit PHARE p\u00ebr zhvillimin e kultur\u00ebs, ka nj\u00eb laborator modern p\u00ebr konservim-kimik, i vetmi i k\u00ebtij lloji n\u00eb Ballkan, i cili mund\u00ebson:
\u2022 Zbulimin e shkaktar\u00ebve t\u00eb d\u00ebmtimeve, pra matjen e parametrave fizike n\u00eb t\u00eb cil\u00ebt ndodhet monumenti (temperatura, lag\u00ebshtia, ndri\u00e7imi);
\u2022 Identifikimin e materialeve pikturale dhe nd\u00ebrtimore nga t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb monumenti dhe diagnostikimin e ndryshimeve dhe d\u00ebmtimeve t\u00eb ndodhura;
\u2022 Mund\u00ebsimin e procesit fizik t\u00eb konservimit p\u00ebrmes kryerjes s\u00eb operacioneve t\u00eb nd\u00ebrlikuara konservuese (nd\u00ebrrimin e shtresave t\u00eb ikonografis\u00eb, heqjen e mbishkrimeve, pastrimin e llakut) dhe p\u00ebrgatitjen e dokumentacionit p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb procesin.
Laboratori disponon me instrumente q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb kushtet klimatike m\u00eb optimale, t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr kushtet n\u00eb t\u00eb cilat kan\u00eb ekzistuar monumentet e kultur\u00ebs dhe mund\u00ebson vendosjen e IN-ERMMK n\u00eb radh\u00ebn e institucioneve kryesore p\u00ebr mbrojtjen e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs, sipas personelit konservues q\u00eb disponon dhe sipas standardit t\u00eb pajisjeve q\u00eb zot\u00ebron.
Arritje t\u00eb ve\u00e7anta:
\u2022 Regjistrimi i 24,350 ikonave, 4,200 lokaliteteve arkeologjike, 1,760 kishave dhe manastireve, 1,200 objekteve t\u00eb arkitektur\u00ebs antike dhe mbi 400 objekteve dhe lokaliteteve t\u00eb tjera nga lloje dhe periudha t\u00eb ndryshme;
\u2022 Vler\u00ebsimi i 1,300 vendeve me r\u00ebnd\u00ebsi kulturore-historike;
\u2022 Punime konservuese-restauruese t\u00eb arkitektur\u00ebs n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 200 monumente t\u00eb paluajtshme t\u00eb kultur\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb kishat: Sh\u00ebn Sofia – Oh\u00ebr, manastiri Sh\u00ebn Jovan Bigorski – Rostush\u00eb, Sh\u00ebn Gjergji – fshati Kurbinov\u00eb, Sh\u00ebn Gjergji – fshati Staro Nagori\u00e7ane, Manastiri Lesnov\u00eb – fshati Lesnov\u00eb, Manastiri Polog, Manastiri Sh\u00ebn Panteleimon – fshati. Gorno Nerezi, Vardarski Rid – Gjevgjeli, Stobi – Gradsk\u00eb, etj.;
\u2022 Rind\u00ebrtimi i kish\u00ebs n\u00eb manastirin Podlastva pran\u00eb Budv\u00ebs – Mali i Zi, etj.;
\u2022 Konservimi i ikonave nga Galeria e Ikonave t\u00eb Ohrit, koleksioni i ikonave t\u00eb Strug\u00ebs nga Muzeu i Maqedonis\u00eb, etj.;
\u2022 K\u00ebrkime arkeologjike dhe konservimi i mozaik\u00ebve n\u00eb Stobi, Bargala, etj.;
\u2022 Konservimi i gdhendjes n\u00eb dru n\u00eb pallatin mbret\u00ebror n\u00eb Varshav\u00eb – Poloni, dislokimi i afreskeve nga manastiri Pivka – Mali i Zi;
\u2022 Ekspozita t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore maqedonase n\u00eb Paris, Lond\u00ebr, Tokio, Vatikan, Belgjik\u00eb, Suedi, etj.;
\u2022 Botimi i publikimeve p\u00ebrmes edicionit “Trash\u00ebgimia Kulturore dhe Historike e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb Veriut.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Themelimi dhe veprimtariaInstitucioni nacional – Qendra Nacionale p\u00ebr Konservim – Shkup \u00ebsht\u00eb institucion profesional nga l\u00ebmia e kultur\u00ebs, me status institucion am\u00eb, i themeluar p\u00ebr kryerjen e veprimtaris\u00eb – mbrojtjen e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs. Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-22","page","type-page","status-publish","hentry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"al","enabled_languages":["mk","en","al"],"languages":{"mk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"al":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22"}],"collection":[{"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":929,"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22\/revisions\/929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heritage.gov.mk\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}